ابزار کمکی بازار سهام


عملکرد شرکت بورس اوراق بهادار تهران در سال مالی ۱۳۹۹

سال ۱۳۹۹ برای بورس اوراق بهادار تهران دوره‌ای ویژه و کم‌سابقه بود. بورس تهران در این سال روندی پر فراز و نشیب را پشت سرگذاشت به گونه‌ای که از ابتدای سال تا ۱۹ مرداد ماه، شاخص کل روندی صعودی را در پیش گرفت و پس از آن روندی کاهنده را شاهد بود. ورود نقدینگی فزاینده توسط سرمایه‌گذاران تازه‌وارد به بازار سهام، نقش مهمی در رشد شاخص کل بورس تهران داشت به گونه‌ای که در این سال حدود ۱۱ میلیون کد معاملاتی جدید برای علاقمندان ورود به بازار سهام صادر شد. پس از آن و با خروج هیجان‌آلود نقدینگی از بازار، روند قیمت سهام و شاخص کل نزولی شد و این روند تا پایان سال ۱۳۹۹ نیز ادامه یافت. با وجود روند نوسانی شاخص کل بورس تهران در سال ۱۳۹۹، این متغیر مهم بازار سرمایه سال یادشده را با رشد قابل توجه ۱۵۵ درصدی به پایان رساند. دیگر متغیرهای بورس اوراق بهادار تهران نیز سال ۱۳۹۹ را با نرخ‌های رشد مناسبی به انتها رساندند. ارزش بازار سهام بورس تهران در این سال با رشدی ۱۷۹ درصدی از ۱۸,۷۳۲ به ۵۲,۲۳۰ هزار میلیارد ریال افزایش یافت. ارزش معاملات سهام نیز سال ۱۳۹۹ را با رشد چشمگیر ۴۲۴ درصدی به پایان رساند و از ۴,۶۷۴ به ۲۴,۴۹۱ هزار میلیارد ریال رسید. معاملات اوراق بدهی نیز رشد ۱۱۹ درصدی را تجربه کرد و صندوق‌های قابل معامله نیز رشد ۴۵۳ درصدی سال ۱۳۹۸ را به خوبی ادامه دادند و با رشد ۵۵۹ درصدی ارزش معاملات خود را به ۲,۲۷۰ هزار میلیارد ریال در سال ۱۳۹۹ رساندند. بازار مشتقه که سال گذشته رشد ۳۱۱ درصدی را تجربه کرده بود نیز سال ۱۳۹۹ را با رشد کم‌نظیر ۸۷۸ درصدی به انتها رساند. تداوم رشد معاملات ابزار مشتقه و صندوق‌های سرمایه‌گذاری قابل معامله بیانگر توجه سرمایه‌گذاران حرفه‌ای به ابزارهای نوین مالی و بهره‌‌گیری سرمایه‌گذاران غیرحرفه‌ای از نهادهای مالی برای حضور غیرمستقیم در بازار سرمایه است و رشد متوازن این دو می‌تواند به توسعه‌ی پایدار بورس اوراق بهادار تهران بیانجامد. در کنار رشد متغیرهای کلیدی بورس تهران، پذیرش ۶۸ شرکت، ۱۵ اوراق بهادار با درآمد ثابت و ۸ صندوق سرمایه‌گذاری از دیگر اقدامات مؤثر بورس اوراق بهادار تهران در سال ۱۳۹۹ بوده است.
با افزایش درخورملاحظه‌ی حجم و ارزش معاملات، رشد تنوع ابزارهای مالی قابل معامله و رشد فزاینده سرمایه‌گذاران و معامله‌گران در بورس اوراق بهادار، سازوکار نظارت بر معاملات در این بازار مالی نیز با راه‌اندازی سامانه‌ی نظارتی جامع بورس اوراق بهادار تهران (سنجش) وارد مرحله‌ای جدید شد. این سامانه‌ی نوین نظارتی که راه‌اندازی آن از سال گذشته در برنامه بورس تهران قرار داشت، با بهره‌مندی از فناوری روزآمد، امکانات بسیاری برای ناظران بازار اوراق بهادار فراهم می‌آورد و پس از تکمیل مراحل پایانی، افزون بر بهبود توان نظارتی، امکان پیشگیری به موقع از وقوع تخلفات را به صورت هوشمندانه و مبتنی بر الگوریتم‌های پیشرفته در اختیار بورس قرار می‌دهد.
بورس اوراق بهادار تهران در سال ۱۳۹۹ نیز همچون سال‌های گذشته به روند فزاینده‌ی خود در تأمین مالی اقتصاد ملی ادامه داد. میزان تأمین مالی از طریق بورس اوراق بهادار تهران با رشدی ۱۴۷ درصدی به ۹۶۳ هزار میلیارد ریال رسید. ظرفیت بالا و رو به رشد بورس اوراق بهادار تهران در تأمین مالی پایدار اقتصاد ملی برای فعالان و مسئولان اقتصادی به اثبات رسیده و توجه به بهره‌مندی از این توانمندی، افق‌های جدیدی پیش‌روی بورس اوراق بهادار تهران و بازار سرمایه ایران گشوده است.
پروژه ملی سهام عدالت که نزدیک به یک دهه از آغاز آن می‌گذرد در سال ۱۳۹۹ با آزادسازی بخش مهمی از آن در بورس تهران وارد مرحله‌ای جدید و مهم شد. با آزادسازی سهام عدالت، بورس تهران پذیرای نزدیک به ۵۰ میلیون سهامدار شد که بیشتر آنها برای نخستین بار حضور در بازار سرمایه را تجربه می‌کردند. در همین ارتباط پذیرش شرکت‌های سرمایه‌گذاری استانی در بورس تهران به گسترش جغرافیایی سهامداران و افزایش ضریب نفوذ بازار سرمایه در میهن عزیزمان انجامید. پذیرش دو صندوق دارا یکم و پالایشی یکم در سال ۱۳۹۹ رویدادی مهم برای اقتصاد ملی، بازار سرمایه و بورس تهران بود که زمینه جذب سرمایه‌گذاران بیشتری را در بازار سهام فراهم آورد و فرآیند خصوصی‌سازی را با رویکرد و روشی جدید رونق بخشید.
هیأت مدیره بورس اوراق بهادار تهران با سپاس از تمامی کنش‌گران اقتصادی به ویژه فعالان بازار سرمایه، سهامداران و کارکنان شرکت که با تلاشی خستگی‌ناپذیر و دلی پرامید برای توسعه‌‌ی ایران می‌کوشند، امیدوار است که روند رو به رشد بورس اوراق بهادار تهران و توسعه‌ی زیرساخت‌ها، ریزساختارها و ابزارهای مالی این بازار کمکی برای رونق تولید، سربلندی و آبادانی ایران باشد.

کلیاتی درباره شرکت

۱ تاریخچه

شرکت بورس اوراق بهادار تهران (سهامی عام) به موجب قانون بازار اوراق بهادار جمهوری اسلامی ایران مصوب اول آذرماه ۱۳۸۴ مجلس شورای اسلامی و مجوز ثبت شماره ۱۲۱/۳۳۵ سازمان بورس و اوراق بهادار، در تاریخ ۱۳۸۵/۹/۱۵ تحت شماره ۲۸۶۵۰۲ نزد مرجع ثبت شرکت‌ها به ثبت رسید و فعالیت عملیاتی خود را از اوایل دی‌ماه همان سال آغاز کرد. نماد بورس اوراق بهادار تهران در تاریخ ۱۳۹۵/۷/۲۳ در فهرست شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران درج و در تاریخ ۱۳۹۵/۷/۶ پذیرش و در تاریخ ۱۳۹۵/۱۰/۱ در بازار اول – تابلوی اصلی بازگشایی و معامله شد.

۲ موضوع فعالیت

موضوع فعالیت شرکت مطابق اساس‌نامه، به شرح زیر تعیین‌شده است:

. تشکیل، سازمان‌دهی و اداره بورس اوراق بهادار به‌منظور انجام معاملات اوراق بهادار پذیرفته‌شده در بورس توسط اشخاص ایرانی و غیر ایرانی مطابق قانون و مقررات.
. پذیرش اوراق بهادار از جمله اوراق بهادار ناشران خارجی مطابق قانون و مقررات.
. تعیین شرایط عضویت برای گروه‌های مختلف از اعضا، پذیرش متقاضیان عضویت، وضع و اجرای ضوابط حرفه‌ای و انضباطی برای اعضا، تعیین وظایف و مسئولیت‌های اعضا و نظارت بر فعالیت آن‌ها و تنظیم روابط بین آن‌ها مطابق قانون و مقررات.
. فراهم آوردن شرایط لازم برای دسترسی عادلانه اعضا به‌منظور انجام معاملات اوراق بهادار.
. همکاری و هماهنگی با ابزار کمکی بازار سهام سایر نهادهای مالی که بخشی از وظایف مربوط به دادوستد اوراق بهادار یا انتشار و پردازش اطلاعات مرتبط با بورس اوراق بهادار را به عهده‌دارند، از جمله شرکت سپرده‌گذاری مرکزی اوراق بهادار و تسویه وجوه.
. انجام تحقیقات، آموزش و فرهنگ‌سازی مرتبط با اوراق بهادار برای تسهیل، بهبود و گسترش دادوستد و سرمایه‌گذاری در اوراق بهادار.
. همکاری با بورس‌های دیگر در ایران و خارج از ایران به‌منظور تبادل اطلاعات و تجربیات، یکسان‌سازی مقررات و استانداردها و پذیرش همزمان اوراق بهادار مطابق قانون و مقررات.
. نظارت بر حسن انجام معاملات اوراق بهادار پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار.
. تهیه، جمع‌آوری، پردازش و انتشار اطلاعات مربوط به سفارش‌ها و معاملات اوراق بهادار.
. نظارت بر فعالیت ناشران اوراق بهادار پذیرفته‌شده مطابق قانون و مقررات.
. اجرای سایر وظایفی که مطابق قانون و مقررات به عهده شرکت گذاشته شده یا می‌شود.

۳ ترکیب سهامداران

تعداد سهام و ترکیب سهامداران شرکت در جدول شماره ۱ نشان داده‌شده است. بر اساس ماده ۵۴ قانون بازار اوراق بهادار هیچ سهامدار حقیقی یا حقوقی به‌طور مستقیم یا غیرمستقیم نمی‌تواند بیش از ۲/۵ درصد از سهام شرکت را در اختیار داشته باشد. بر اساس ماده ۹ اساسنامه، سهامداران شرکت به سه گروه کارگزاران، نهادهای مالی و سایر اشخاص تقسیم می‌شوند که در هر زمان، حداکثر درصد سهام گروه‌های مذکور و تغییرات بعدی آن توسط سازمان بورس و اوراق بهادار تعیین می‌شود.

۴ فهرست سهامداران
فهرست سهامداران شرکت در هر یک از گروه‌های سهامداری در پایان سال ۱۳۹۹ در جدول زیر به نمایش درآمده است.

۵ سرمایه و تغییرات آن
سرمایه شرکت در بدو تأسیس مبلغ ۱۵۰ میلیارد ریال بوده که طی چند مرحله به مبلغ ۴,۰۰۰ میلیارد ریال در پایان سال مالی منتهی به ۱۳۹۹/۱۲/۳۰ افزایش‌ یافته است. تغییرات سرمایه شرکت از بدو تأسیس تاکنون به شرح جدول زیر است.

۶ وضعیت معاملات سهام بورس اوراق بهادار تهران

نماد بورس اوراق بهادار تهران از تاریخ ۱۳۹۰/۶/۱۳ در سه‌ طبقه کارگزاران، نهادهای مالی و سایر اشخاص (مطابق با مفاد اساسنامه شرکت) به ترتیب با نمادهای «ذبورس ۱»، «ذبورس ۲» و «ذبورس ۳» در بازار پایه فرابورس ایران درج و به‌صورت توافقی، از طریق کارگزاران فعال در فرابورس معامله می‌شد. از تاریخ ۱۳۹۵/۱۰/۱ با احراز شرایط انتقال شرکت به بورس اوراق بهادار تهران، سهام شرکت برای هر یک از دسته‌های سهامداری یادشده به ترتیب با نمادهای «کبورس»، «نبورس» و «بورس» منتقل و مورد معامله قرار گرفت. جدول زیر میزان معاملات سهام بورس اوراق بهادار تهران را در سال‌های ۱۳۹۸ و ۱۳۹۹ نشان می‌دهد.

۷ نیروی انسانی

نیروی انسانی به‌عنوان سرمایه اصلی و ارزشمند شرکت، نقش مهمی در اجرای برنامه‌های جاری و توسعه‌ای بورس اوراق بهادار تهران دارد. ترکیب نیروی انسانی شرکت در پایان اسفندماه ۱۳۹۹ در جدول زیر ارایه شده است.

۸ ساختار سازمانی

آخرین ساختار سازمانی شرکت در نمودار زیر نشان داده شده است. بر اساس این ساختار اداره امور اجرایی شرکت بر عهده مدیرعامل منتخب هیأت مدیره است. مدیران شرکت زیر نظر مدیرعامل در شش حوزه مدیریت عامل و حوزه‎های معاونت نظارت بر بازار، معاونت عملیات بازار، معاونت ناشران و اعضا، معاونت توسعه و راهبرد و معاونت اجرایی طبق ساختار پیش‌بینی‌شده وظایف محوله را انجام می‌دهند.

عملکرد مالی شرکت

۱ اطلاعات عملکرد

خلاصه‌ای از نتایج عملیات و عملکرد مالی شرکت در سال مالی منتهی به ۱۳۹۹/۱۲/۳۰ در جدول زیر ارایه شده است.

۲ اطلاعات وضعیت مالی

مهم‌ترین اقلام وضعیت مالی شرکت بورس اوراق بهادار تهران برای سال ۱۳۹۸ و ۱۳۹۹ به شرح جدول زیر است.

۳ نسبت‌های مالی

مهم‌ترین نسبت‌های مالی شرکت بورس اوراق بهادار در سال ۱۳۹۸ و ۱۳۹۹ به شرح جدول زیر است.

۴ تأمین مالی از طریق بورس

در سال ۱۳۹۹ تعداد ۱۳۴ شرکت پذیرفته‌شده در بورس به افزایش سرمایه اقدام کرده‌اند که مجموع افزایش سرمایه آن‌ها بالغ بر ۶۴۰,۵۵۰ میلیارد ریال بوده است. جدول زیر جزئیات تأمین مالی شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران را در سال ۱۳۹۹ نشان می‎دهد.

بازار دوطرفه چیست

بازار دوطرفه چیست

بازارها برای بقا نیازمند مشتریان و مخاطبان وفادار هستند و چنانچه منافع مشتریان یک بازار تامین نشود بی‌شک درصدد حذف آن از اهداف خود برخواهند آمد.

بازارهای مالی نیز از این قاعده مستثنی نیستند و اگر ابزار مناسب برای بهره‌گیری از ظرفیت یک بازار مالی در اختیار معامله‌گران قرار نگیرد، به دنبال خروج از آن خواهند بود.

به گزارش تین نیوز به نقل از روزنامه دنیای اقتصاد، بازار سرمایه طی ماه‌های گذشته پس از رشدی سریع و حبابی، اصلاحی فرسایشی را تجربه کرد. در این شرایط ضعف زیرساخت‌ها و عدم توسعه نهادی و ابزاری این بازار بیش از هر زمان دیگر خود را نشان داد. در این میان تصمیماتی مقطعی همچون تزریق پول، ایجاد دامنه نوسان نامتقارن، تغییر در زمان پیش‌گشایش، حذف نوسان‌گیری روزانه و مانند اینها، نتیجه‌ای جز دامن زدن به بحران سقوط بورس و تشدید خروج پول از بازار سرمایه در پی نداشت.

ضمن اینکه ابزارهای تحلیل از جمله تحلیل تکنیکال نیز به عنوان یکی از مهم‌ترین ابزارهای قابل اتکا در بازارهای مالی در دوران صعود و نزول بورس رنگ باخت و بی‌اثر واقع شد.

در حالی که اجرای فروش استقراضی نه تنها در دوره ریزش بازار به آسانی و بدون صرف منابع می‌توانست رسیدن به تعادل و تغییر روند را در بازار رقم بزند، بلکه در دوران رشد سریع شاخص نیز می‌توانست از ایجاد حباب در بازار جلوگیری کند.

اما اینکه چرا فروش استقراضی یا همان ابزار ایجاد بازار دوطرفه که جذابیت دائمی را برای فعالان بازارهای مالی در سراسر دنیا به همراه دارد با وجود رفع موانع فقهی کنار گذاشته شده است؟

معامله‌گران؛ پای ثابت رفت و برگشت بازارها

بازارهای مالی در دنیا در صعود و نزول همواره هوای فعالان خود را دارند؛ به طوری که نه تنها در افزایش قیمت، بلکه در کاهش قیمت نیز به معامله‌گران سود می‌رسانند. به این صورت که در روند نزولی بدون اینکه سهمی در اختیار داشته باشند آن را به فروش می‌رسانند، اما متعهد می‌شوند در آینده آن سهم را خریداری کرده و به تعهد خود عمل کنند و از این طریق به میزان کاهش قیمت از معامله کسب سود می‌کنند.

اما این ابزار با وجود تجربه طولانی در بازارهای مالی دنیا به دلیل نقض قوانین بیع و عدم امکان فروش مالی که در اختیار متبایعین (طرفین قرارداد) نیست، از همان ابتدای مطرح شدن در سازمان بورس با مخالفت کمیته فقهی این سازمان مواجه شد و واحد تحقیق و توسعه سازمان را به صرافت راهکاری برای تامین نظر این کمیته انداخت.

بد و خوب فروش استقراضی

همایون دارابی، فعال بازار سرمایه درخصوص ابزار فروش استقراضی و اجرای آن در بازار سرمایه کشور گفت: معاملات استقراضی یکی از روش‌های معاملاتی است که در آن سرمایه‌گذار با امید به بهره‌مندی از روند کاهشی آتی بازار اقدام به قرض گرفتن و فروش دارایی کرده و پس از افت قیمت، مجددا دارایی را خریده و به قرض‌دهنده بازمی‌گرداند.

پس از تامین نظر کمیته فقهی سازمان بورس اجرای این ابزار و دیگر ابزارهای مشتقه در بازار سرمایه اجازه شرعی دریافت کرد و قابل اجرا شد.

وی درخصوص دلایل اجرایی نشدن این ابزار پس از تایید کمیته فقهی خاطرنشان کرد: مشکلات موجود در اجرای این ابزار در بورس کشور به چند دلیل کلی بازمی‌گردد؛ نخست اینکه همواره محدودیت‌ها و کمبودهای نرم‌افزاری چه در اجرای معاملات و چه در ثبت آنها در صورت‌های مالی فعالان حقیقی و حقوقی بازار وجود دارد.چراکه در حال حاضر این نرم‌افزارها تنها در اختیار یک شرکت خدمات کامپیوتری خارجی است و در دسترس همگان نیست.

این فعال بازار سرمایه وجود برخی محدودیت‌های داخلی را دلیل دیگر اجرا نشدن ابزار فروش استقراضی عنوان کرد و گفت: مشکل بزرگ‌تر عدم روان بودن معاملات در بورس تهران به دلیل وجود دامنه نوسان و حجم مبنا است که ریسک انجام این معاملات را تشدید می‌کند.

به عنوان مثال اگر فروشنده اوراق استقراضی بتواند هر لحظه دارایی خریداری‌شده و موقعیت آن را ببیند، باز هم ممکن است به دلیل تشکیل صف خرید و سفارش باز خود در پوزیشن فروش متحمل زیان شدید شود.

زیان نامحدود در کمین ناشران

دارابی معایب اجرای معاملات فروش استقراضی را محدود به این دو دلیل ندانست و اظهار کرد: مشکل سوم این است که در مورد معاملات آپشن سود ناشر این اوراق محدود ولی زیانش نامحدود است؛ مانند حالتی که در Short Squeeze‌ها (فشار پوزیشن استقراضی) دیده شد و زیان‌های چند میلیارد دلاری برای معامله‌گران محقق شد.

وی وجود چالش استفاده از ابزارهای مشتقه در بازارهای مالی را محدود به ایران ندانست و یادآور شد: در سطح بین‌الملل نیز استفاده از این ابزارها با چالش‌های جدی مواجه است. رفتار اخیر شورت اسکوئیزرها نشان داد افزایش استفاده از ابزارهای مشتقه به‌خصوص در سمت فروش می‌تواند بسیار خطرناک باشد.

در پدیده‌هایی مثل حمله گروه‌های سهامداری پلت‌فرم شبکه اجتماعی، سرمایه‌گذاران فروشنده استقراضی در نمادهایی نظیر گیم استاپ با زیان‌های بسیاری مواجه شدند که نشان می‌دهد این ابزار در حالت‌های حدی استفاده می‌تواند حتی به آشفتگی بیشتر بازار منجر شود.

دارابی افزود: در همین حال در بحران ۲۰۰۸ نیز شدت بدبینی به بازار و فروش‌های استقراضی گسترده موجب ممنوعیت استفاده از این ابزار شد. لذا هر چند در حالت عادی دوطرفه شدن بازار، امکان خرید و فروش همزمان می‌تواند به مهار بیشتر ریسک منجر شود، اما در مواردی این ابزار می‌تواند به وضعیت‌های آشفته‌تر منجر شود.چراکه استفاده از این ابزارها نیازمند کنترل دقیق‌تر است.

وی با اشاره به زیان نزدیک به ۲۰میلیارد دلاری در گیم استاپ صندوق‌ها در آمریکا در پوزیشن فروش تصریح کرد: چنین زیانی در کشور ما قابل قبول نیست و حتی یک صدم این رقم نیز می‌تواند تمام دستگاه‌های نظارتی را در مورد یک نهاد مالی دولتی یا عمومی به واکنش وادار سازد. در ایران چون اکثر فعالان بزرگ بازار سرمایه دولتی هستند اگر یک زیان بزرگ به ناشر وارد شود توجیه کردن دلایل آن بسیار دشوار است.

بازار دو طرفه؛ تنها راه پیش رو

اما مهدی سوری، تحلیلگر و مدرس بازار سرمایه با اشاره به نتایج مطلوب و تجربه‌های مثبت بازارهای مالی در دنیا در اجرای دوطرفه معاملات در بازارهای مالی گفت: ابزارهای استاندارد زیادی در بازارهای مالی دنیا هستند که هنوز در بازار ما مورد استفاده قرار نگرفته است. همین مساله سبب بروز فاصله در استاندارد بازار ما با بازارهای جهانی شده است.

وی در ارزیابی زمان ورود ابزاری همچون فروش استقراضی به گردونه معاملات در شرایط کنونی خاطرنشان کرد: نزدیک شدن بازار ما به بازارهای جهانی چه در دوران رونق و چه در دوران رکود اتفاقی مثبت است؛ چراکه ضعف نبود ابزارهای دو‌طرفه در بازار سرمایه ما همواره قابل لمس است.

سوری یادآور شد: در حال حاضر برخی اوراق اختیار خرید و اوراق اختیار فروش در بازار وجود دارد، اما به دلیل پایین بودن تنوع این اوراق عمق این بازار بسیار کم است. این در حالی است که به دلیل مدل قرارداد این نوع اوراق بسیاری از کارگزاری‌ها ریسک آن را نمی‌پذیرند و همین مساله سبب شده تا این نوع اوراق برای سرمایه‌گذاران حرفه‌ای جذاب نباشد و بازار آن نیز به دلیل عدم استقبال حرفه‌ای‌ها عمق پیدا نکند.

این کارشناس بازار سرمایه با مرور تلاش‌های صورت گرفته در سال‌های اخیر برای دو طرفه کردن بازار تصریح کرد: در حال حاضر اجازه اجرای فروش استقراضی با مدل استاندارد خود به دلایل ایرادات فقهی داده نشده است و اقدامات صورت گرفته برای اجرای این ابزار با مدل موجود در بازارهای جهانی متفاوت است. اما رویه مسلم این است که بازار ما نیز دیر یا زود ناچار به پذیرش ابزارهای استاندارد است.

وی اضافه کرد: حتی اگر با تغییرات فقهی و اجرای آن در قالب عقود اسلامی این ابزارها به کار گرفته شود، باز هم از عدم بهره‌گیری آنها به مراتب بهتر است و آسیب کمتری را متوجه بورس کشور می‌کند. ما در آینده چاره‌ای جز اجرای این روش‌ها نخواهیم داشت و تا زمانی که ابزارهای لازم در بازار سرمایه ما فعال نشود، رسیدن به تعادل و مسائلی همچون پوشش ریسک سهامداران مهجور باقی خواهد ماند.

آشنایی با معاملات دوطرفه

بازار دو طرفه به بازاری گفته می‌شود که سهامداران آن زمانی که انتظار اصلاح یا افت قیمتی یک سهم را دارند می‌توانند فروش استقراضی انجام دهند؛ یعنی بدون اینکه سهمی داشته باشند می‌توانند آن را به فروش برسانند و متعهد شوند که در زمانی مشخص در آینده سهم آن شرکت را خریده و به قرارداد عمل کنند. فرض کنید قیمت یک سهم ۲۰۰ تومان است و شما پیش‌بینی می‌کنید قیمت آن در آینده کاهش یافته و به ۶۰ تومان خواهد رسید.

در شرایط عادی شما امکان کسب سود از این پیش‌بینی نخواهید داشت؛ اما در قالب فروش استقراضی و بازار دوطرفه می‌توانید این سهم را بدون اینکه ابتدا آن را بخرید طبق قراردادی آن به فروش برسانید و متعهد شوید که در آینده سهام مذکور را تحویل دهید. حال اگر قیمت سهم نزولی شود و به ۶۰ تومان برسد شما می‌توانید با خرید آن در بازار به قیمت ۶۰ تومان و تحویل آن طبق قرارداد، مبلغ ۲۰۰ تومان از خریدار دریافت کنید و سود کسب کنید. علاوه بر کسب بازدهی مزایای دیگری نیز برای بازارهای دوطرفه می‌توان برشمرد.در واقع در بازارها یا بورس‌های جهانی، یک ابزار یا روش سرمایه‌گذاری تحت عنوان فروش استقراضی (Short Selling) وجود دارد که می‌توان از نزول قیمت سهام سود کرد.

حال این حالت را با بازار یک طرفه مقایسه کنید. فرض کنید شما سهام شرکت a را به قیمت ۲۰۰ تومان خریداری کرده باشید، حال اگر قیمت سهام افزایش پیدا کند شما هم به سود خواهید رسید و در صورت کاهش قیمت کمتر از مبلغ خریداری شده شما وارد زیان می‌شوید. پس در بازارهای یک طرفه شما باید سهام را ارزان بخرید و بعد گران بفروشید تا سود به‌دست آورید.

اما در بازار دوطرفه هم می‌توانید از افزایش قیمت در هنگام خرید یک سهام هم هنگام کاهش قیمت در زمان فروش سهام، سود کسب کنید. فعالان قدیمی بورس که دوران رکود بازار را چشیده‌اند، بیشتر می‌توانند به مزایای بازار دوطرفه واقف باشند.

از جمله معایب یک بازار یک‌طرفه می‌توان به زمان‌بر شدن دوران رکود، خروج سرمایه‌ها در فاز اصلاحی، کاهش محسوس نقدشوندگی و ایجاد حباب در دوره‌های رونق اشاره کرد. این در حالی است که در یک بازار دوطرفه می‌توان از مزایایی همچون امکان کسب بازدهی در ریزش بازارها، پررنگ شدن نقش تحلیل در تصمیمات سرمایه‌گذاری، جلوگیری از ایجاد حباب در بازار و سهام شرکت‌های مختلف، کارآ شدن ابزار تحلیل تکنیکال و استفاده از ابزارهای کمکی که در دنیا استفاده می‌شود و افزایش شدید نقدشوندگی در بورس بهره جست. در حال حاضر، در بازار مشتقات شاهد بازار دوطرفه هستیم. بازار معاملات آتی بورس کالا و بازار اختیار سهام و کالا دو بازاری است که فرآیند دوطرفه‌سازی بازار کامل پیاده شده است اما به دلیل عمق کم این بازارها و عدم شناخت فعالان حوزه سرمایه‌گذاری، چندان مورد توجه قرار نگرفته‌اند.

نمودار عمق بازار چیست؟ بررسی و معرفی کاربرد Market Depth

در دنیای بازارهای مالی، متدها، شیوه‌ها و ابزارهای گوناگونی برای تحلیل وجود دارد که بالا بردن دانش و آگاهی برای هریک از آن‌ها می‌تواند هنگام انجام معاملات به سرمایه‌گذاران و تریدرها کمک زیادی کند. بنابراین داشتن دانش کلی در مورد اصطلاحات و ابزارهای کریپتوکارنسی احتمال ریسک‌های کلان را کاهش داده و از طرفی هم به تریدرها کمک می‌کند تا معاملات خود را با اطمینان بیشتری انجام دهند. در این مقاله ما قصد داریم به بررسی تعاریف نمودار عمق بازار (Market Depth) ، کاربرد آن و جزئیات دقیق‌تری در مورد این ابزار بپردازیم.

عمق بازار چیست؟

عمق بازار گستردگی سفارشات باز و پیشنهادات را در نظر می‌گیرد. به طور معمول، هر چه تعداد سفارش‌های خرید و فروش بیشتر باشد، عمق بازار بیشتر می‌شود. به شرطی که این سفارش‌ها به طور نسبتاً مساوی حول قیمت بازار فعلی سهام قرار گرفته باشند.

این اصطلاح همچنین به تعداد سهامی اشاره دارد که می‌توان از یک شرکت معین بدون افزایش قیمت خریداری کرد. اگر سهم نقد باشد و تعداد خریداران و فروشندگان زیادی داشته باشد، خرید عمده سهام منجر به تغییرات محسوس در قیمت سهام نخواهد شد. بنابراین با همه این تعاریف نمودار عمق بازار میزان عرضه و تقاضای ثبت شده را برای شما نشان می‌دهد.

در واقع نمودار عمق بازار، میزان تقاضا و یا میزان موجودی یک سهام خاص، یک کالای سودمند و یا گاهی یک ارز دیجیتال را در اختیار شما قرار می‌دهد.

کاربرد نمودار عمق بازار یا Market Depth

با بررسی این نمودار، معامله‌گران می‌توانند میزان عرضه و تقاضا برای یک ارز را بررسی و همچنین حجم سفارش‌های خرید و فروش آن را مشاهده کنند. کاربرد دیگر آن، بررسی میزان نقدینگی و تشخیص بازار عمیق می‌باشد. هر چقدر نقدینگی در بازار بالاتر رود، عمق بازار بیشتر و امکان خرید و فروش سریع‌تری برای معامله‌گران فراهم می‌شود. در بازارهایی با نقدشوندگی بالا، احتمال کمتری وجود دارد تا سفارشات بزرگ بر قیمت، تاثیر محسوسی داشته باشد. بر عکس در بازارهای با نقدینگی پایین، سفارشات بزرگ می‌تواند بر قیمت دارایی تاثیر گذاشته و آن را تغییر دهد.

به علاوه، داده‌های مربوط به عمق بازار بلادرنگ به معامله‌گران اجازه می‌دهد تا از نوسانات کوتاه‌ مدت قیمت سود ببرند.

دیوار خرید و دیوار فروش در عمق بازار یعنی چه؟

قبل از اینکه به توضیح دقیقی در مورد دیوار خرید و فروش بپردازیم، بیایید تعریف کنیم که اوردر بوک (Order Book) یا دفتر سفارش چیست و چرا دانستن این موضوع در رابطه با خرید و فروش دیوار مهم است.

دفتر سفارش لیستی از کلیه سفارش‌های خرید و فروش یک دارایی است که بر اساس قیمت طبقه‌بندی می‌شوند. این دفتر نشان دهنده تعداد سهام پیشنهادی یا درخواستی در هر نقطه قیمت یا عمق بازار است و به صورت لحظه‌ای آپدیت می‌شود. اگر تعداد سفارش ها در سمت خرید (سبز) بیشتر از سمت فروش (قرمز) باشد، نشان دهنده احتمال افزایش قیمت است. از طرف دیگر، اگر تعداد سفارش‌ها در سمت فروش بیشتر از سمت خرید باشد، نشانه‌ای از احتمال کاهش قیمت می‌باشد.

عمق بازار چیست؟

شاید پیش از این هنگام خرید و فروش سهام یا کریپتو با اصطلاح خرید دیوار یا فروش دیوار برخورد کرده باشید، اما ممکن است معنای این اصطلاحات را کاملا درک نکرده باشید. دیوارهای خرید یا فروش، که گاهی اوقات به عنوان دیوارهای پیشنهادی یا درخواستی شناخته می‌شوند، در واقع یک مفهوم بسیار ساده است که می‌تواند به شما در تصمیم‌گیری بهتر هنگام سفارش کمک کند. پس بهتر است عمیق‌تر کاوش کنیم تا به درک بهتری از آن‌ها پی ببریم.

دیوار خرید و دیوار فروش را می‌توان به عنوان شاخصی از سلامت یک ارز دیجیتال و روند کلی بازار در نظر گرفت. به این ترتیب، آنها می‌توانند برای معامله‌گران و سرمایه گذاران بالقوه مفید باشند.

دیوار خرید چیست؟

دیوار خرید (Buy Wall) نشان دهنده صف خرید و ترند بودن ارز است. وقتی خریداران برای خرید یک ارز صف می‌کشند و سفارش‌های جدیدی بالای سفارش‌های قبلی با قیمت بالاتر گذاشته می‌شود، ما یک دیوار خرید داریم. تصویر زیر نمونه‌ای از دیوار خرید است. این تصویر حاکی از آن است که افراد تمایل بیشتری به خرید دارند. هرچه دیوار خرید بزرگتر باشد، خریداران بیشتری وجود دارند. همچنین نشان دهنده احتمال افزایش قیمت‌ها در آینده است.

دیوار خرید در market depth

دیوار فروش چیست؟

از سوی دیگر، دیوار فروش (Sell Wall) زمانی اتفاق می‌افتد که تعداد سفارش‌های فروش بیشتر از سفارش‌های خرید باشند. این نمودار نشان می‌دهد که افراد تمایل بیشتری به فروش دارند. هر چه دیوار بزرگتر باشد، فروشندگان بیشتری نیز وجود دارند. همچنین نشان دهنده کاهش احتمالی قیمت دارایی است.

دیوار فروش در مارکت کپ

دیوار خرید و فروش چه سیگنالی می‌دهد؟

اگر فکر می‌کنید دیوار خرید یا فروش مساوی سیگنال خرید یا فروش است، دست نگه دارید! گاهی ممکن است یک نهنگ برای پایین آوردن قیمت، ابتدا دیوار فروش بسازد و سپس وقتی در بازار حسابی فومو ایجاد کرد و قیمت ارز را به کف مورد نظرش رساند، همان ارز را در حجم‌های بزرگ خریداری کند. به اینکار دستکاری مصنوعی قیمت توسط نهنگ‌ها گفته می‌شود.

برخی از معامله‌گران ممکن است تحت تأثیر آنچه می‌بینند، دارایی‌ها را خرید و فروش کنند. این ترس از دست دادن "FOMO" نامیده می‌شود.

نحوه تشخیص دیوار خرید و فروش واقعی از ساختگی

  1. یک دیوار مصنوعی روند سریعی را دنبال می‌کند.

گاهی اوقات دیوارها می‌توانند به سرعت ظاهر شده و سپس ناپدید شوند. بدین معنی که نهنگ ها در جهت رسیدن به هدف خود یعنی دستکاری قیمت در بازار به طور مرتب دیوار خرید و فروش ایجاد می‌کنند. این نمونه‌ای از دیوار مصنوعی است.

  1. مدتی است که یک سفارش در دفتر سفارش (Order Book) وجود دارد.

راه خوب دیگر برای تشخیص واقعی بودن دیوار این است که ببینید آیا سفارشی برای مدتی در دفترچه سفارش بوده است یا خیر. اگر اینطور باشد، پس احتمال زیادی وجود دارد که خریدار یا فروشنده منتظر اجرای سفارش خود با آن قیمت باشد و آنها سعی در دستکاری بازار ندارند.

چگونه نمودار عمق بازار را تحلیل کنیم؟

هر صفحه، دارای نمودار قیمت برای بازار (Price Chart)، نمودار ابزار کمکی بازار سهام عمق زنده (Depth Chart)، دفتر سفارش (Order Book) و خوراک معاملات (Trade Feed) است. برخی از بازارها همچنین دارای یک پنل معاملاتی هستند که برای اجرا و مدیریت معاملات آن بازار استفاده می شود. برای اطلاعات بیشتر در مورد هر بخش با ما همراه باشید.

خرید و فرش در مارکت کپ

نحوه خواندن نمودار عمق بازار

نمودار عمق به صورت گرافیکی دفتر سفارشات بازار فعلی را در زمان واقعی نشان می‌دهد. آخرین قیمت معامله شده نقطه میانی را می‌گیرد، سفارشات پیشنهادی (خرید) در زیر و سفارشات درخواستی (فروش) در بالا هستند. مقادیر قیمت نشان داده شده با علامت های تیک در محور چپ نمودار عمق نشان دهنده حجم خرید یا فروش بزرگتر است.

مقادیر قیمت نشان داده شده با فلش‌های هشدار (زرد، به طور پیش فرض) در محور چپ نشان دهنده هشدارهای قیمتی است که شما برای آن بازار تنظیم کرده‌اید. تنظیم Span به شما امکان می‌دهد به طور خاص میزان نمایش دفتر سفارش در نمودار عمق بازار را تنظیم کنید. به‌عنوان مثال، تنظیم 5% دامنه، دفتر سفارش را 5% بالاتر و پایین‌تر از قیمت فعلی بازار نشان می‌دهد.

نحوه خواندن اوردر بوک در عمق بازار

دفتر سفارش لیستی سازمان یافته از سفارشات است که برای ثبت علاقه خریداران و فروشندگان برای یک بازار خاص استفاده می‌شود. بخش دفتر سفارش نمودار تمام سفارشات حد انتظار در بازار فعلی را بر اساس قیمت سازماندهی می‌کند.

نکته: عدد بزرگ در مرکز نشان دهنده آخرین قیمت معامله است. قیمتی که دارایی آخرین بار در آن نقطه خرید و فروش شده است. سیستم به‌طور خودکار ردیف‌هایی را که سفارش‌های بزرگ‌تری دارند، برجسته می‌کند.

نمودار عمق بازار در صرافی‌های مختلف

همان طور که در شکل زیر مشاهده می‌کنید نمودار Market depth، دارای دو محور افقی و عمودی می‌باشد. محور عمودی تعداد ارز ثبت شده برای خرید و فروش و محور افقی سفارشات ثبت شده برای خرید و فروش را نشان می‌دهد.

نمودار عمق

طبق تصویر، این نمودار یک نمودار تجمعی است به این معنی که مقدار سفارشات در هر قیمت با مقدار سفارشات قبلی جمع زده شده و در نتیجه نقطه بعدی نمودار حاصل می‌شود.

در اکثر صرافی‌ها دسترسی به این نمودار امکان پذیر است و سرمایه‌گذاران از آن به عنوان یک ابزار کمکی برای تایید روند پیش‌بینی شده توسط خود استفاده می‌کنند. نکته مهمی که باید به خاطر داشته باشید این است که اینگونه نمودارها، برای هر صرافی طبق خرید و فروش همان صرافی ترسیم می‌شوند و نباید به اطلاعات و داده‌های یک صرافی مشخص برای تعیین جهت حرکت یک ارز اکتفا کنید.

وضعیت سفارشات استاپ لیمیت (Stop limit) در نمودار عمق بازار

سفارشات استاپ لیمیت (Stop limit)، عبارت است از ترکیب استاپ اوردر (Stop Order) و لیمیت اوردر (Limit Order). همان طور که می‌دانیم بازار کریپتوکارنسی دائما در حال تغییر است. بنابراین ابزار کمکی بازار سهام سرمایه گذاران برای جلوگیری از ضررهای کلان خود باید به فکر کاهش ریسک و ضرر خود باشند. اینگونه سفارشات امکان ثبت خرید در قیمت‌های بالاتر از قیمت فعلی بازار را امکان پذیر می‌سازد. به طور مثال هنگامی که قیمت بیت کوین 10 هزار دلار است می‌توان تنظیم سفارش را طوری انجام داد که با رسیدن به قیمت 11 هزار دلار و بالاتر سفارش خرید انجام گیرد. همچنین وقتی شما ارزی را با قیمت به فرض 30 دلار خریداری می‌کنید و بعد از خرید روند قیمت نزولی شده و به 25 دلار می‌رسد، در این صورت شما با استفاده از سفارشات استاپ لیمیت حد ضرر 29 یا 29/5 مشخص می‌کنید تا اگر ارز دیجیتال مورد نظر روند نزولی را در بر داشته باشد ضرری اندک متحمل شوید.

سفارشات استاپ لیمیت در نمودار عمق بازار قابل مشاهده نیستند. این نوع نمودارها، سفارشات خریدی را که از قیمت خرید پایین‌تر و از قیمت فروش فعلی بالاتر هستند را مشخص می‌کند و نبود آن‌ها در نمودار عمق بازار، سرمایه‌گذاران را از اطلاعات مهم و حیاتی بازار محروم می‌کند.

سخن نهایی

نمودارهای عمقی بینش خوبی در مورد عرضه و تقاضای فعلی ارائه می‌دهند. هنگام خواندن نمودار عمق، مهم است که تأثیر نقدینگی پنهان را در نظر بگیرید. اصطلاح نقدینگی پنهان به پیشنهادهای خرید یا فروش معلقی اشاره دارد که در نمودار عمق لحاظ نشده است. این موضوع می‌تواند بر دقت نمودار عمق تأثیر بگذارد. این نمودارها معامله‌گران را قادر می‌سازد تا یک نمای کلی از تمام سفارشات مرتبط با یک نماد را مشاهده کنند. در نتیجه می‌توان جهت احتمالی حرکت قیمت یک اوراق بهادار خاص را تعیین کرد. به طور مثال، اگر فردی در یک نماد بخواهد سهام زیادی را خریداری کند، داده‌های بدست آمده از عمق بازار، در تخمین قیمت خرید به او کمک می‌کند.

غفلت سیاستگذار از بازار دوطرفه

درحالی‌که بازار سرمایه به دلیل سایه ابهامات چند وجهی از چشم‌ انداز روشنی برخوردار نیست، برخی تحلیلگران معتقدند لزوم برقراری بازار دوطرفه و اجرایی‌شدن آن در بازار سرمایه کشور می‌ تواند به جذابیت‌ های این بازار بیفزاید و چراغ‌سبز جدیدی به سرمایه‌ گذاران نشان دهد.

غفلت سیاستگذار از بازار دوطرفه

  • ممانعت از خروج سرمایه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها در روزهای منفی
  • روند فرسایشی بازار یک‌طرفه
  • جلوگیری از ایجاد صف
  • کاهش اثر روانی شاخص
  • جای خالی بازار دو طرفه

به گزارش اقتصاد آنلاین به نقل از دنیای‌اقتصاد، بازار دوطرفه به بازاری گفته می‌شود که سهامداران آن زمانی که انتظار اصلاح یا ریزش قیمتی یک سهم را دارند می‌توانند از طریق فروش استقراضی (فروش تعهدی) وارد عمل شوند. این در حالی است که ممکن است اصلا سهمی نداشته باشند با این حال می‌توانند آن را پس از استقراض به فروش برسانند و متعهد شوند که در زمانی مشخص در آینده سهم آن شرکت را خریده و به تعهدات خود در قبال آن سهم عمل کنند. در بازارهای مالی دنیا نیز معاملات دوطرفه به‌عنوان یک ابراز شناخته می‌شوند و برای سرمایه‌گذاران به‌شدت وسوسه‌کننده هستند.

فکرش را بکنید در حالی‌که بازار نزولی است، بازهم کام سهامدار در یک بازار دوطرفه شیرین می‌شود و این ابزار به نوعی نمی‌گذارد دست خالی از بازار خارج شوید. با این اوصاف در مورد اجرای این ابزار در بورس ایران حرف و حدیث زیاد است و سیاستگذاران اقبال چندانی نسبت به عملیاتی‌شدن آن ندارند. گرچه کارشناسان بازار سرمایه بارها بر لزوم ابزار کمکی بازار سهام اجرای آن در بازارسرمایه کشور تاکید کرده‌اند.

ممانعت از خروج سرمایه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها در روزهای منفی

در دو سال پرحادثه اخیر، اجرای بازار دوطرفه می‌توانست جلوی بسیاری از فراز و فرودهای حباب‌وار و در ادامه ریزش‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های فرسایشی را بگیرد و سرنوشت دیگری برای بورس‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌بازان رقم بزند.

در همین راستا حسن رضایی‌پور کارشناس بازارسرمایه با بیان این مطلب معتقد است: از اواخر سال۹۸ که سرمایه‌گذاران بسیاری در امواج صعودی بورس وارد این بازار شدند تا زمان رکود و اصلاح بازار، می‌توانستند با بهره‌گیری از مزایای بازار دوطرفه سود خوبی نصیبشان ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود، اما جای خالی چنین بازاری فرصت کسب بازدهی از بورس در دوران رکود را از سهامداران گرفت؛ از این‌رو همان‌طور که مشاهده کردیم پس از آغاز دوران اصلاح و نزول قیمت سهام، شاهد خروج سرمایه‌گذاران بورسی به سمت بازارهای موازی هستیم.

به گفته وی هنگامی که بازار در سراشیبی سقوط قرار می‌گیرد اگر سهامداران همچنان امیدی برای کسب سود داشته باشند به بازارهای دیگر کوچ نخواهند کرد، در واقع امکان کسب سود در بازارمنفی فرصت بیشتری در اختیار سرمایه‌گذاران با دید بلندمدت قرار می‌دهد و ریسک خروج سهامدار حقیقی را به حداقل می‌رساند. به‌نظر می‌رسد در چنین شرایطی افراد با رغبت بیشتری به سرمایه‌گذاری می‌پردازند و به‌جای نوسان‌گیری و سفته‌بازی، فعالیتشان در بازارسهام طولانی‌تر و تحلیلی‌تر خواهد شد.

وی با انتقاد از عدم‌اجرای بازار دوطرفه و جای خالی این ابزار در بازار سرمایه کشور، اظهار کرد: بازار دو‌طرفه چند دهه‌ای می‌شود که در کشورهای بزرگ اجرا می‌شود و گام‌های مهمی در این مورد برداشته شده، این در حالی است که در بازار سرمایه ایران سیاستگذار نسبت به اجرای این ابزار گارد منفی دارد و همچنان بر یک‌طرفه‌بودن بازار می‌تازد.

روند فرسایشی بازار یک‌طرفه

این کارشناس با اشاره به معایب بازار یک‌طرفه تاکید کرد: بهترین مثال برای فرسایشی‌بودن بازار یک‌طرفه اتفاقاتی است که در یک سال و نیم گذشته بازار سهام به خود دیده است. بازار سرمایه با ترغیب برخی مسوولان، پای سرمایه‌گذاران بی‌شماری را به بورس باز کرد، اما دوران رونق بورس با وجود اینکه بازدهی‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ مناسبی نصیب برخی سهامداران کرد، دیری نپایید.

وی افزود: در به‌وجود آمدن این شرایط چند عامل مهم اثرگذاری بیشتری داشتند. رشد نقدینگی و هجوم آن به سمت بازار سرمایه در حالی فعالان قدیمی بازار را غافلگیر کرد که این بازار از عمق کمی برخوردار بود. همین موضوع افزایش قیمت چندبرابری قیمت سهام را رقم زد؛ به‌گونه‌ای که قیمت سهام چندین‌برابر از ارزش ذاتی آن بیشتر بود. رشد شارپی قیمت‌ها و خیز صعودی شاخص بورس، معامله‌گران را به چالش جدی کشید.

قرارگرفتن بازار سرمایه در چنین وضعیتی با وجود هشدارهای کارشناسان نسبت به غیرواقعی بودن قیمت‌ها شرایط نامطلوبی را به‌وجود آورد، در واقع زمانی که رشد چند‌برابری قیمت‌ها به دلایلی غیر از ارزش واقعی سهام رخ می‌دهد، نتیجه‌ای جز سقوط دربر نخواهد داشت. این در حالی است که با استفاده از مزایای بازار دوطرفه در آن مقطع و توسعه آن ضمن جلوگیری از افزایش دوطرفه قیمت‌ها، سرمایه‌گذاران منتفع نیز می‌شدند.

به گفته وی بهره‌گیری از بازار دوطرفه در شرایط فعلی نیز می‌تواند اثر مناسبی بر روند معاملات آتی برجای بگذارد. در شرایطی که سرمایه‌گذاران امیدی برای کسب سود از بازار سهام ندارند، بهره‌گیری از این ابزار می‌تواند امید به سرمایه‌گذاری بلندمدت را افزایش دهد تا به واسطه این اهرم بتوانند سرمایه خود را در بلندمدت حفظ کنند. به‌نوعی از این طریق می‌توان بدون تزریق نقدینگی از بازار حمایت کرد.

رضایی‌پور با بیان اینکه در بازارهای بزرگ و موفق دنیا، بازار نقدی آنها چندین‌برابر کوچکتر از بازارهای با ابزارهای مشتقه است، خاطرنشان کرد: این موضوع در حالی است که در بازار ما استفاه از ابزار بسیار ناچیز و اندک است.

به گفته این کارشناس بازار سرمایه، برای راه‌اندازی این ابزارها نیازمند بلوغ جمعی مبتنی بر آموزش است. نمی‌توان انتظار داشت به‌صورت ناگهانی چنین ابزار‌هایی در بازار پیاده شود. بازار وقتی از اهرم بهره ابزار کمکی بازار سهام ابزار کمکی بازار سهام می‌گیرد در راستای آن با ریسک‌‌هایی نیز مواجه می‌شود اما با برنامه‌ریزی در میان‌مدت و بلندمدت برای اجرای این ابزارها می‌تواند تحت‌عنوان ضربه‌گیر، تلاطم‌های ایجاد‌شده را خنثی کند.

وی افزود: مهم‌ترین مزیت بازار دوطرفه نسبت به بازار یک‌طرفه کنترل و ایجاد محدودیت‌های به‌موقع در دامنه‌نوسان کل بازار است. واقعیت امر این است که سرمایه‌گذاران با تعهدی که در حین فروش می‌گیرند ضمن جلوگیری از رشد بی‌رویه قیمت، مانع از شکل‌گیری حباب گونه قیمت سهام می‌شوند؛ یا در شرایط امروز ناشرین با استفاده از اهرم مذکور از سهام حمایت می‌کنند. در بازارهای صعودی معمولا سرمایه‌گذاران کوتاه مدت و سفته‌بازان وارد بازار می‌شوند. این اتفاق می‌تواند خروج دسته‌جمعی این دسته از سهامداران در زمان نزول قیمت‌ها را رقم بزند. بر همین اساس استفاده از ابزارهای نوین مالی، سرمایه‌گذاران فرصت‌طلب را از بازارخارج و پول بیشتری وارد بازار می‌کند.

جلوگیری از ایجاد صف

در شرایطی که بازارسرمایه در وضعیت ناامیدکننده‌ای به‌سر می‌برد و سهامداران رمقی برای ماندن در رینگ معاملاتی ندارند، بهره‌گیری از برخی ابزارهای مالی می‌تواند سهامداران بی‌شماری را از بازار بورس منتفع کند. این را پیمان حدادی کارشناس بازار سرمایه در حالی گفت که بازارسرمایه با چالش‌های بی‌شماری دست و پنجه نرم می‌کند. وی در همین رابطه بیان کرد: از آنجا که قیمت سهام در بازار همواره می‌تواند با حباب منفی و مثبت همراه باشد سرمایه‌گذاران می‌توانند با بهره‌گیری مناسب از برخی ابزارهای حمایتی از دو جهت منتفع شوند. در چنین شرایطی در واقع هم خریدارسود می‌کند و هم فروشنده.

وی افزود: در بازار سرمایه ایران وضعیت ورود و خروج سهامدار با بورس‌های بزرگ دنیا متفاوت است. در ایران ورود از طریق خرید و خروج از طریق فروش اتفاق می‌افتد اما در بورس‌های کشورهای پیشرفته، فروش استقراضی از طریق بازار دوطرفه انجام می‌شود. در این میان هرگاه فعال بازار سرمایه به این نتیجه برسد که قیمت سهام از ارزش ذاتی آن بالاتر است می‌تواند با فروش استقراضی وارد بازار شود و بعد از کاهش احتمالی قیمت سهم از بازار خارج و موقعیت تعهدی خود را ببنند. در بورس‌های بزرگ دنیا معاملاتی که حول این این روند انجام می‌شوند از رشد حبابی قیمت جلوگیری می‌کنند.

این کارشناس نیز معتقد است اگر چنین ابزاری در ابزار کمکی بازار سهام بازار سرمایه ایران اجرا می‌شد هرگز رخدادهای تلخ سال ۹۹ اتفاق نمی‌افتاد. حباب قیمتی سهام که در خرداد و تیرماه ۹۹ به‌وجودآمد، تحت‌تاثیر پافشاری سیاستگذار بر اجرای بازار یک‌طرفه به‌وجود آمد. تحلیلگران در همان بازه زمانی نیز بارها بر غیرواقعی بودن قیمت سهام تاکید کرده بودند با این اوصاف و بدون‌توجه به انتقادات وارده به عملکرد قیمتی سهام، بازار طی جهشی بی‌سابقه با رشدهای چندبرابری روبه‌رو شد. عدد و ارقامی که اگر فروش استقراضی عملیاتی می‌شد هرگز به‌وقوع نمی‌پیوست.

کاهش اثر روانی شاخص

وی یکی دیگر از مزایای بازاردوطرفه را ورود به بازار با فروش سهام دانست و گفت: وقتی سهامدار با فروش وارد بازار می‌شود تا حدود زیادی شاخص‌کل بورس که از نظر روانی اثرگذاری مهمی بر روند داد و ستدها دارد از محوریت روانی بازار خارج می‌شود و حتی می‌تواند چالش‌های احتمالی را کاهش دهد. وقتی فروش به‌صورت استقراضی انجام شود و در عین حال سرمایه‌گذار بتواند با فروش بازدهی کسب کند، رشد شاخص‌کل نمی‌تواند معیاری برای بازدهی باشد. وی در عین حال کارآ شدن ابزار تحلیل تکنیکال و استفاده از ابزارهای کمکی را ابزار کمکی بازار سهام به‌نفع سهامداران و بورس عنوان کرد.

به گفته این کارشناس، فروش استقراضی نیز می‌تواند ریسک‌‌هایی را به سرمایه‌گذار تحمیل کند؛ به‌طوری که ممکن است تحلیل سرمایه‌گذار از آینده قیمت سهم نسبت به پیش‌بینی که انجام داده بود اشتباه از آب درآید. این روند ممکن است سرمایه‌گذار و کارگزار مربوطه را متحمل زیان کند.

وی در ادامه تاکید کرد: در شرایطی که قیمت سهام با ارزش ذاتی آن فاصله دارد، پایین‌تر از قیمت واقعی آن است و تا حدودی دارای حباب منفی است، صرفا بهره‌گیری از بازار دوطرفه نمی‌تواند ناجی تمام عیار بازار شود. با این اوصاف وجود بازار دوطرفه از تشکیل صف جلوگیری می‌کند.

وقتی که صفوف خرید به‌صورت متوالی شکل می‌گیرد بعد از مدتی ارزش واقعی آن سهم معیار واقعی ارزش سهم محسوب نمی‌شود، در واقع تعداد روز‌هایی که سهم در صف‌فروش قرار گرفته است ملاک پررنگی برای ارزیابی ارزش واقعی آن قرار می‌گیرد که با وجود بازار دوطرفه و فروش استقراضی در بیشتر مواقع می‌توان هیجانات معاملات را کنترل کند. در نتیجه بازار دوطرفه می‌تواند به نقد‌شوندگی بازار کمک و از سوی دیگر از تشکیل صفوف فروش هیجانی جلوگیری کند.

جای خالی بازار دو طرفه

با وجود این اظهارت جای خالی این ابزار حمایتی در بوس ایران به‌شدت احساس می‌شود. در بازار دوطرفه معامله‌گران حتی در زمان افت قیمت‌ها نیز می‌توانند به‌سود برسند. در مدل استقراضی، رابطه میان فروشنده و مالک اوراق بهادار به شکل استقراض تعریف می‌شود؛ بدین صورت که فروشنده با قرض‌کردن اوراق بهادار از صاحب و پرداخت بهره از پیش‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ تعیین‌شده، به فروش در بازار و عملیاتی‌کردن استراتژی معاملاتی خود اقدام می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کند.

البته این مدل خرید و فروش در بازار داخلی با توجه به‌وجود اشکالات شرعی در این روش معاملاتی به دلیل پرداخت بهره مشخص، راهکار جایگزینی در قالب عقد وکالت تعریف شده است که بر اساس آن متقاضی به وکالت از مالک اوراق بهادار را فروخته و باید در زمانی مشخص به درخواست مالک یا تشخیص خود اوراق بهادار فروخته شده را بازخرید کند. به‌عنوان مثال فرض کنید یک معامله‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌گر به این نتیجه می‌رسد که سهام A بیش از حد رشد کرده و باید اصلاح شود، از این‌رو به فرض سهام شرکت A را به مبلغ ۱۳۰۰ تومان از مالک سهم قرض کرده و تعهد می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کند سه‌ماه دیگر سهام را به مالک سهام بازگرداند.

سه‌ماه بعد قیمت نماد A کاهش و به هزار تومان می‌رسد. این معامله‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌گر تعداد سهام قرض گرفته‌شده را به مبلغ هزار تومان خریداری و به مالک سهم بازمی‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌گرداند. در این میان به ازای هر سهم ۳۰۰ تومان سود کرده‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌است، اما اگر پیش‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌بینی وی درست نبوده و قیمت سهم افزایش یابد و به ۱۵۰۰ تومان برسد، این فرد موظف است سهام را با مبلغ ۱۵۰۰ تومان خریداری و به مالک سهام بازگرداند. در این میان او به ازای هر سهم ۲۰۰ تومان ضرر می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کند.

بهترین نرم افزارهای تحلیل و ترید ارزهای دیجیتال

بهترین نرم افزار تحلیل و ترید

نرم افزار تحلیل و ترید ارزهای دیجیتال، موضوعیست که معامله گران موفق سالهاست با آن آشنایی دارند. اگر لزوم استفاده از این اپلیکیشن‌ها را نمی‌دانیم، بهتر است دیدگاهتان را نسبت به بازار ارزهای دیجیتال کمی تغییر دهیم. در بهار ۲۰۲۱،‌ شاهد افزایش چشم‌گیر قیمت ارزهای رمزنگاری شده بودیم و پس از آن با استقبال خیل عظیمی از مردم نسبت به ورود به بازار ارزهای دیجیتال مواجه شدیم؛ اما آیا همه در این بازار موفق می‌شوند؟ یکی از مواردی را که برای دستیابی به سوددهی در بازار به آن نیاز دارید، در این مقاله به صورت دقیق توضیح خواهیم داد.

تحلیل ارزهای دیجیتال

مشاهده دوستان و آشنایانی که در این بازار، سودهای کلان داشته اند، این سوال را در ذهنمان ایجاد می‌کند که چرا ما به این میزان از موفقیت نرسیم؟ قطعا همه به سود نخواهند رسید؛ اما بسیاری در این مسیر موفق شده اند. سوال اینجاست که چگونه جزوی از آن افراد باشیم؟ حقیقت این است؛ مادامی که به این بازار به چشم یک تجارت حرفه‌ای نگاه نکنیم و به دنبال دانش معامله گری نباشیم، نمی‌توانیم به صورت پیوسته، برآیند مثبتی در معاملاتمان داشته باشیم.

انواع تحلیل کریپتو

مانند سایر بازارهای مالی، فعالان بازار کریپتو نیز از برخی از ابزارها و نرم افزارهای تحلیل استفاده می‌کنند؛ هدف از انجام این تحلیل ها، شناخت بیشتر و درک بهتر از رفتار بازار در آینده است؛ در واقع با آنالیز بازار می‌توانید متناسب با دانش و تجربه‌ای که دارید، رفتار احتمالی بازار در آینده را پیش‌بینی کنید.

معرفی انواع تحلیل رایج در بازار رمز ازها

در حال حاضر و در میان انواع تحلیل، دو نوع از آنها در بین فعالان بازار کریپتوکارنسی رایج است. که در ادامه به توضیح آن ها می‌پردازیم.

تحلیل تکنیکال (Technical analysis)

کلیت این نوع تحلیل به صورتی است که یک آنالیزور با بررسی روند رفتار بازار در گذشته،‌ آینده بازار را پیش بینی می‌کند. در تحلیل تکنیکال، جداول و نمودارهای متنوعی وجود دارد که در واقع ابزار کار تحلیلگران تکنیکالی هستند.

تحلیل فاندامنتال (Fundamental analysis)

در نظر داشته باشید که تحلیل فاندامنتال یا بنیادی، علم بررسی تمام عوامل تاثیر گذار بر روند تغییر قیمت و ارزش یک پروژه،‌ شرکت، کالا و یا ارز دیجیتال است. در این نوع تحلیل، تمام اخبار مهم در مورد یک یا چند رمزارز مورد بررسی قرار می‌گیرد و بر اساس آن ها، پیشبینی می‌کنند که روند تغییر قیمت ها به چه صورت خواهد بود.

بهترین نرم افزارهای رایج در تحلیل ارزهای دیجیتال

زمان، یک فاکتور بسیار تعیین کننده در ترید است. برای آنکه بتوانیم از طریق فاکتورهای مهم، نظیر؛ حجم معاملات، قیمت ارزها و بسیاری از موارد تاثیر گذار دیگر، وضعیت بازار را بسنجیم و آینده آن را پیشبینی کنیم، باید علاوه بر داشتن علم و دانش، تجربه کافی معامله کردن در بازار کریپتو را داشته باشیم.
حتی اگر بتوانیم از طریق یک سری دیتا اولیه به یک خروجی منظم مانند انواع چارت و نمودار برسیم، باز هم تحلیل آن نمودارها نیازمند داشتن تجربه در حد نیاز است. برای بدست آوردن این تجربه ها نیز باید وقت بگذارید و زمان صرف کنید! در نهایت،‌ تکلیف چیست؟! استفاده از نرم افزارها و سایت های تحلیلی، بهترین جوابی است که تریدرها در مواجه شدن با این چالش از خود نشان می‌دهند.

تریدینگ ویو (Tradingview)

به جرات می‌شود ادعا کرد که وب سایت Tradingview کامل ترین و سریع ترین پلتفرم برای دنبال کردن بازار کریپتو است. این وبسایت، یک شبکه اجتماعی عرضه کننده جداول و چارت های مختلف مبتنی بر فضای ابری است که تمامی معامله گران کریپتوکارنسی می‌توانند از آن استفاده کنند.

تریدینگ ویو

وب سایت مورد نظر در اواخر سال ۲۰۱۱ به منظور تحلیل و اخبار بازار سهام راه اندازی شد؛ اما با جدی شدن فعالیت بازار ارزهای دیجیتال، تریدینگ ویو، تبدیل به یکی از پایگاه های همیشگی معامله گران بازار رمزارزهای دیجیتال شد. از ویژگی های خوبی که هنگام کار با تریدینگ ویو با آن مواجه می‌شوید،‌ می‌توان به موارد زیر اشاره کرد.

ویژگی های تریدینگ ویو

این وبسایت خارق العاده، محبوب ترین منبع برای اکثر تریدرهای دنیاست. بهترین وبسایت های دنیا، بسیاری از اطلاعات خود را از این سایت دریافت می‌کنند و با اندکی تغییر انتشار می‌دهند. تریدینگ ویو چه امکاناتی دارد که موفق شده است به این جایگاه برسد؟ در ادمه به مهم ترین آنها اشاره خواهیم کرد.

  • امکان تحلیل بازار های متفاوت مالی به صورت همزمان
  • اطلاعات دست اول و سرعت فوق العاده بالا
  • امکان استفاده از بیشتر امکانات (امکانات مهم) بصورت رایگان
  • مطالعه آخرین تحلیل ها و نظرات بهترین تریدر ها
  • توانایی تبادل اطلاعات و ثبت نظر بین شما و سایر معامله گران (اکانت پرمیوم و پرو)
  • امکان دنبال کردن تریدرهای فعال در این سایت و تبادل نظر با آن ها
  • در صورت آنکه از حساب های غیر رایگان استفاده کنید، می‌توانید تنظیمات تریدینگ ویو را طوری سفارشی کنید که در برخی موارد،‌ هشداری برای شما از طریق ایمیل ارسال کند
  • در این بستر مطالعاتی-تحقیقاتی، می‌توانید بیشتر از هر منبع دیگری، اندیکاتور و اسیلاتور های متفاوت بیابید

برای ثبت نام در تریدینگ ویو می‌توانید از طریق ایمیل خود به راحتی ثبت نام کنید. این پروسه کاملا رایگان است. تفاوت بین حالت رایگان (Basic) و سایر حالت های دیگر مانند pro،‌ pro+ و premium را می‌توانید در کنار آموزش کار با تریدینگ ویو را در وبسایت ارز تودی مطالعه بفرمایید.

شریمپی (Shrimpy)

شریمپی در واقع یک نرم افزار تحلیل و ترید ارز دیجیتال نیست. دلیل وجود Shrimpy در این لیست این است که می‌تواند کار شما را در ترید کردن راحت کند؛ اما این نرم افزار چطور کار می‌کند؟‌ معامله گران کریپتوکارنسی ممکن است به طور همزمان از چند کیف پول استفاده کنند؛ به چه دلیل؟‌ یکی از رایج ترین دلایل در استفاده از چند کیف پول، این است که برخی از کیف پول ها، از بعضی از توکن ها و کوین ها پشتیبانی نمی‌کنند؛ بنابراین، برای این که بتوانید توکن ها و کوین های دلخواهتان را داشته باشید، به شرط اینکه یک کیف پول واحد از آن ها پشتیبانی نکند، باید از چند والت استفاده کنید.

شریمپی

شریمپی این امکان را برای تریدرها فراهم کرده است که بتوانند تمام کیف پول هایشان را در یک مکان به صورت یکجا جمع آوری کنند. به این ترتیب،‌ می‌توانید با استفاده از شریمپی به صورت همزمان، کنترل تمام دارایی‌ خود را در دست بگیرید؛ اما این تمام ماجرا نیست.

ویژگی های شریمپی

شریمپی یک برنامه کاربردی بر بستر فضای وب است که به سرعت می تواند به درخواست های شما پاسخ دهد. کاربران شریمپی از امکانات زیر برخوردار می‌شوند.

  • با استفاده از این برنامه می‌توانید چندین برنامه را به یک پلتفرم متصل کنید
  • تمام سبد سرمایه (Portfolio) خود را توسط یک رابط کاربری ساده و ابزار های متنوع و کاربردی مدیریت کنید
  • عملکرد نمونه کارها را پیگیری کرده و به طور خودکار استراتژی سرمایه گذاری را تنظیم کنید
  • با استفاده از این برنامه می‌توانید تراکنش هایتان را پیگیری کنید و از آن جالب تر، می‌توانید استراتژی ترید تعریف کنید (شخصی سازی ترفند معامله)
  • با شریمپی می‌توانید با دنبال کردن تریدرهای موفق، از روش ترید آن ها کپی برداری کنید (برای همه توصیه نمی‌شود)
  • برای هر معامله گر اجتماعی که از شما پیروی می کند ، کمیسیون دریافت کنید
  • هر کسی که شما را فالو می‌کند، می‌توانید از آن مبلغی تعریف شده به عنوان کمیسیون دریافت کنید (چرا که این افراد می‌توانند از تکنیک و ترفندهای شما استفاده کنند)
  • با استفاده از شاخص ها و ابزارهای این سایت می‌توانید استراتژی خود را طراحی و تنظیم کنید

کوینجی (Coinigy)

کوینجی یک نرم افزار تحلیل تکنیکال است که با داشتن ۷۵ شاخص فنی، کار شما را راحت کرده است. حتما از افراد مختلف شنیده اید که برای ترید کردن باید به صورت ۲۴ ساعته آنلاین باشید. آیا تریدرهای موفق برای هر معامله، تمام وقت پای سیستم می‌نشینند؟

کوینجی

در بازار پر فراز و نشیب ارزهای دیجیتال، ممکن است در چند لحظه قیمت ارزها دچار تغییر چشم گیری شود و معادلات شما برهم بخورد؛ از طرف دیگر، هیچ انسانی قادر نیست تمام وقت،‌ هوشیار، پای سیستم بنشیند و وضعیت را بسنجد؛ کوینجی، یکی از نرم افزار های مهم تحلیل است که می‌تواند تبدیل به دستیار شما در هنگام معامله باشد. زمانی که به هر دلیلی قادر به چک کردن اوضاع نیستید، Coinigy مراقب وضعیت است. می توانید تمام آیتم های این اپلیکیشن را شخصی سازی کنید، تا در صورت رخ دادن اتفاقات مهم، شما را مطلع کند. علاوه بر وب سایت، می‌توانید از نرم افزار کوینجی برای گوشی های هوشمند استفاده کنید. اپلیکیشن کوینجی برای سیستم عامل اندروید و iOS در دسترس است و با این وجود، همیشه یک دستیار دقیق در کنارتان دارید.

کوئیدنسی (Quadency)

کوینجی و تریدینگ ویو، دو پلتفرم بسیار محبوب و کاربردی هستند؛ اگر از این منابع استفاده کرده باشید، متوجه جامع بودنِ آن‌ها خواهید شد. کاربرد این دو پلتفرم (مخصوصا تریدینگ ویو)، به قدری زیاد است که نمی‌شود از آن ها چشم پوشی کرد.

کوئندنسی

خبر خوب این است که می‌توانید خیلی راحت تر از مهم ترین آیتم های کوینجی و تریدینگ ویو بهره مند شوید. Quadency یک پلتفرم تحت وب است که کاربردی ترین امکانات تریدینگ ویو و کوینجی را برای مخاطبان جمع آوری کرده است. تجربه نشان داده که کار کردن با این پلتفرم، راحت تر از کار کردن با دو سایت دیگر است.

کریپتو ویو (Crypto View)

یکی از شکیل ترین و کاربردی ترین وبسایت های تحلیل ارزهای دیجیتال است که مانند اکثر سایت های تحلیلی، اطلاعاتش را از تریدینگ ویو دریافت می‌کند؛ Crypto View نام دارد. این پلتفرم ویژگی های جالبی دارد که در ادامه توضیح خواهیم داد. برنامه کریپتو ویو معاملات شما را با تریدهای حرفه‌ای مقایسه می‌کند و نتیجه کار را به شما نمایش می‌دهد. این اتفاق باعث می‌شود که به مرور به سمت حرفه‌ای تر شدن پیش بروید و قدم به قدم به شیوه تریدرهای موفق نزدیکتر شوید.

کریپتو ویو

ویژگی های کریپتو ویو

با خرید اکانت از این سایت می‌توانید به آیتم های زیر دسترسی پیدا کنید. قیمت حساب یک ساله Crypto View،‌ به صورت سالیانه، ماهی ۱۳ دلار است و نسبت به قیمت سایر پلتفرم ها، قیمت این سایت منطقی تر و به صرفه تر است.

  • دسترسی به نمودارهای تحلیلی قدرتمند که از Tradingview گرفته شده است
  • بیش از ۷۵ ابزار طراحی برای بهبود معاملات و ۸۵ شاخص فنی
  • امکان استفاده از چند صفحه به صورت همزمان به منظور تسریع در تنظیمات
  • پشتیبانی از تمام انواع معامله (اسپات، فیوچرز و مارجین)
  • اطلاع از مهم ترین اخبار در حوزه معاملاتی شما
  • هشدارهای سفارشی شده بر اساس “سطح قیمت” یا “درصد تغییر”
جمع بندی بهترین نرم افزارهای تحلیل و ترید

اگر در معاملات ارزهای دیجیتال جدی هستید و برای بهبود عملکردتان برنامه ریزی کرده‌اید، باید از تحلیل ها، اخبار، نمودارها و چارت ها تحلیلی استفاده کنید. با توجه به مشغله های روزمره، امکان پیش بردن تمام این برنامه ها به صورت انفرادی و بدون ابزار و نرم افزارهای تحلیل سخت و طاقت فرسا است. در مطلب بالا سعی شد بهترین ابزارهای تحلیل و منابع اطلاعاتی مربوط با بازار ارزهای دیجیتال را به صورت سطحی معرفی کنیم.

برخورداری از تمام امکانات این سایت ها و نرم افزارها نیازمند پرداختن بهای آن است؛ پیشنهاد ما برای ایرانیان داخل کشور که برای پرداخت بها ممکن است با مشکلاتی روبرو شوند این است که؛ برای شروع، از حساب های رایگان و یا از تعرفه رایگان ۳۰ روزه استفاده کنند. پس از اینکه سایت یا اپلیکیشن مورد تایید شما قرار گرفت،‌ می‌توانید به دنبال خرید حساب باشید.

سوالات متدوال

سوالات متداول

نرم افزار تحلیل و ترید ارز دیجیتال چیست؟

نرم افزار تحلیل و ترید ارز دیجیتال یک ابزار کمکی برای تریدرها است که با در اختیار قراردادن برخی آپشن‎‌‌ها، پروسه تحلیل را برای معامله گران آسانتر می‌کند.

محبوب ترین وبسایت مرجع و کمکی برای معامله گران چیست؟

سایت تریدینگ ویو یکی از کامل ترین سایت های اطلاع رسانی و تحلیلی است که بیشترین آمار بازدید را در بین کاربران کریپتوکارنسی دارد.



اشتراک گذاری

دیدگاه شما

اولین دیدگاه را شما ارسال نمایید.